Κερδισμένη θεωρείται η Ελλάδα από τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής για το Ταμείο Ανάκαμψης καθώς για την επόμενη τριετία η χώρα έχει στη διάθεσή της από το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο ένα σημαντικότατο ποσό που θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, θα εκταμιεύει πόρους για την επόμενη εξαετία και θα δώσει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση για να χαράξει ένα κεντρικό σχέδιο ανάκαμψης της χώρας.
Η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης προβλέπεται να λάβει περίπου 32 δις ευρώ, εκ των οποίων τα 19,5 δις αφορούν επιχορηγήσεις και τα 12,5 δις δάνεια. Τα δάνεια επίσης θα αρχίσουν να καλύπτουν δαπάνες από φέτος τον Φεβρουάριο και έχουν ορίζοντα εκταμίευσης έως το 2026. Τα υπόλοιπα 40 δις του πακέτου των 72 δις θα έρθουν μέσω του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου-του νέου ΕΣΠΑ- με ορίζοντα υλοποίησης από το 2021 έως το 2027.
Το Ταμείο Ανάκαμψης χρηματοδοτείται μέσω κοινού δανεισμού με εγγύηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του προϋπολογισμού της. Το Ταμείο θα είναι τριετές με δεσμεύσεις πόρων μεταξύ 2021-2023 και πληρωμές έως και το 2026. Η Ελλάδα θα παρουσιάσει την πρότασή της για την κατανομή των κονδυλίων στις Βρυξέλλες, στις 15 Οκτωβρίου. Με δεδομένο ότι το πλαίσιο έχει εγκριθεί η διαδικασία αυτή δεν θεωρείται ότι θα δημιουργήσει προβλήματα ως προς τις εκταμιεύσεις.
Το μεγάλο κέρδος για όλη την Ευρώπη είναι πως για πρώτη φορά η Κομισιόν πλέον θα δανείζεται στο όνομα και για λογαριασμό όλων των κρατών. Έγινε έτσι ένα πρώτο μεγάλο βήμα αμοιβαιοποίησης του χρέους στην ΕΕ. Με ένα Κοινοτικό Προϋπολογισμό 1,074 τρις για μια επταετία και 750 δις από το Ταμείο Ανάκαμψης, η Ευρώπη διαχειρίζεται για πρώτη φορά ένα κονδύλι που ξεπερνά τα 1,8 δις ευρώ.
Στο πλαίσιο αυτό, η συμφωνία κρύβει μεγάλα κέρδη για την Ελλάδα, σε σχέση με το αρχικό σχέδιο που παρουσιάστηκε πριν 2 μήνες. Τόσο σε ποσά, όσο και σε ευελιξία.
Πράγματι, στο πλαίσιο ενός συμβιβασμού με τους «σκληρούς» της Ευρώπης, από το πακέτο των 750 δις του Ταμείου Ανάκαμψης, η «πίτα» των επιχορηγήσεων «κόπηκε» κατά 22%, από τα 500 στα 390 δις ενώ αυξήθηκαν κατά 44% τα δάνεια, από 250 σε 360 δις ευρώ. To τελικό «πακέτο» που συμφωνήθηκε μετά την 4ήμερη διαπραγμάτευση τα ξημερώματα της Τρίτης στις Βρυξέλλες, προβλέπει 52% δωρεάν επιχορηγήσεις (grants) και 48% δάνεια (loans) για τις χώρες που θα τα ζητήσουν, αντί 75% επιχορηγήσεις και 25% δάνεια. Δηλαδή μόλις 110 δις λιγότερες επιχορηγήσεις και 110 δις περισσότερων δανείων.
Αλλά οι απώλειες για την Ελλάδα είναι πολύ μικρότερες! Κάτι που σημαίνει πως στις διαπραγματεύσεις η χώρα μας ενίσχυσε το μερίδιό της στις δωρεάν οικονομικές ενισχύσεις (grants) εις βάρος των δανείων (loans).
Όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, «οι επιδοτήσεις που θα λάβει η χώρα μας από το πρόσθετο πρόγραμμα που εγκρίθηκε αντιστοιχούν σε 19,5 δις και σε αυτά προστίθενται γύρω στα 12,5 δις σε δάνεια για να καταλήξουμε ξανά στο τελικό ποσό των 32 δις ευρώ». Η αρχική αναλογία που είχε προταθεί μιλούσε για 22,5 δις ενισχύσεις και 9,5 δις δάνεια, δηλαδή 15% μείωση ενισχύσεων (αντί 22%) και 31,5% αύξηση του μεριδίου των δανείων (αντί 44%).
Για όλα αυτά θα τεθούν κανόνες, αλλά όχι «μνημόνια»: Πρέπει η χώρα να παρουσιάσει δικό της Σχέδιο αξιοποίησης και ανάκαμψης για να πάρει τα λεφτά. Αλλά καμία χώρα δεν θα έχει βέτο στις εκταμιεύσεις. Μπορεί όμως να ζητήσει την παραπομπή μιας χώρας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου εκεί θα κριθεί από όλους αν απαιτούνται αλλαγές και διορθώσεις στα εθνικά σχέδια.
Η Ελλάδα επιδίωξε να κερδίσει σε όρους περισσότερα από όσα χάνει σε άμεσες ενισχύσεις, κόντρα στην αδιάλλακτη στάση των Fugal (Δανία, Ολλανδία, Αυστρία, Σουηδία) και των Visegrade (Σλοβενία, Τσεχία, Πολωνία, Ουγγαρία).
«Tα χρήματα θα εκταμιεύονται με όρους πιο ευέλικτους από το υφιστάμενο ΕΣΠΑ και πιο άμεσα, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα αναδρομικότητας επιλεξιμότητας από τις αρχές του 2020», όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός. Δηλαδή θα καλυφθούν δημοσιονομικά και δαπάνες που επιβάρυναν το α΄ εξάμηνο του 2020!
Παρά τη μείωση στον Ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, η Ελλάδα πέτυχε δύο πράγματα:
– Πρώτον, την αύξηση των πόρων του Ταμείου Συνοχής και
– Δεύτερον για τους αγρότες, παραμένει σταθερή η κατανομή για την κοινή αγροτική πολιτική