«Έφυγε» το Σάββατο από την ζωή σε ηλικία 87 ετών ο πρώην υπουργός Γιάννης Παλαιοκρασσάς ένας ευπατρίδης της πολιτικής που θεωρούσε ηθικό καθήκον του την προσφορά στο κοινωνικό σύνολο και στη χώρα.
Ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς, πρώην υπουργός και πρώην Επίτροπος της ΕΕ, γεννήθηκε στις 27 Μαρτίου 1934 στην Αθήνα με καταγωγή από την Άνδρο και είναι έγγαμος με την Ναταλία Παλαιοκρασσά με την οποία απέκτησε τρία παιδιά ενώ έχει και επτά εγγόνια.
Σπουδές – Καριέρα
Αποφοίτησε από την Βαρβάκειο Πρότυπο Σχολή και σπούδασε στο London School of Economics (έλαβε 2 πτυχία, στα διεθνή οικονομικά και στα οικονομικά των μεταφορών). B.Sc. (Econ) με ειδίκευση σε διεθνή οικονομικά, 1956, M.Sc. (Econ) με ειδίκευση στα οικονομικά μεταφορών, 1958.
Εργάστηκε σε νεαρή ηλικία ως ναυτόπαις και δόκιμος πλοίαρχος στο Εμπορικό Ναυτικό. Υπηρέτησε το 1958-59 στο Πολεμικό Ναυτικό. Έχει διατελέσει Προϊστάμενος του Κλάδου Προγραμματισμού του Γραφείου Δοξιάδη στην Αθήνα, Διευθυντής του Γραφείου Δοξιάδη στο Ντιτρόιτ (196301968), Γενικός Διευθυντής, Windward Shipping Co Ltd., Λονδίνο (1968-1970), Διευθύνων Σύμβουλος, Εταιρεία Προγραμματισμού και Αναπτύξεως (1972-1974), Assistant Vice-President, American Express International Banking Corp. Γενικός Διευθυντής της Τράπεζας Εργασίας Α.Ε. (1974-1977), Επισκέπτης Καθηγητής στο Brasenose College, Oxford University (1995-1996), Πρόεδρος SPECTRUM Financial Services S.A. (2000-2004), Πρόεδρος Δ.Σ. ΔΕΗ Α.Ε. (2004-2005), 2006 μέχρι σήμερα: Μέλος Δ.Σ. WIND-TELLAS A.E.
Πολιτική σταδιοδρομία
Εκλέχθηκε βουλευτής Επικρατείας με τη Νέα Δημοκρατία το 1978 και βουλευτής Κυκλάδων το 1981, 1985, 1989 (Ιούνιο και Νοέμβριο) και 2004, υπηρετώντας έως τις 26 Μαρτίου 2004, οπότε παραιτήθηκε.
Ήταν γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας κατά τη δεκαετία του 1980. Διατέλεσε υφυπουργός, αναπληρωτής υπουργός και υπουργός Συντονισμού από το 1977 μέχρι το 1981, υπουργός Οικονομικών από τον Απρίλιο του 1990 έως τον Αύγουστο του 1992, υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας από τον Αύγουστο έως τον Δεκέμβριο του 1992 και επίτροπος Περιβάλλοντος και Αλιείας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή από τον Ιανουάριο του 1993 μέχρι τον Ιανουάριο του 1995 (διαδέχθηκε τη Βάσω Παπανδρέου και τον διαδέχθηκε ο Χρήστος Παπουτσής).
Υπουργός Οικονομικών
Ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς μόλις ανέλαβε υπουργός Οικονομικών τον Απρίλιο του 1990, αντελήφθη αμέσως ότι η χώρα κινδυνεύει να οδηγηθεί σε χρεωκοπία λόγω της αλόγιστης σπατάλης χρημάτων επί ΠΑΣΟΚ και αποφάσισε να μαζέψει τα οικονομικά, συγκρουόμενος με κατεστημένα συμφέροντα ετών. Κανένας άλλος υπουργός δεν προκάλεσε τόσες αντιδράσεις μέσα σε τόσο σύντομο διάστημα όσο ο Παλαιοκρασσάς. Παρόλα αυτά μέσα σε δύο χρόνια το διάστημα 1990-92 κατάφερε να μετατρέψει το πρωτογενές έλλειμμα σε πρωτογενές πλεόνασμα, επιτυγχάνοντας παράλληλα διπλασιασμό των δημοσίων εσόδων –κάτι που είχε να συμβεί περίπου μία 20ετία- και συγκρατώντας τις δαπάνες.
Το 1992 δήλωνε στην Βουλή με αφορμή την κατάθεση του προϋπολογισμού: «Ναι ο προϋπολογισμός που καταθέτουμε είναι προϋπολογισμός λιτότητας» ενώ άφηνε να εννοηθεί ότι το κάθε σπίτι θα πλήρωνε 55.000 δραχμές το μήνα για τις αλόγιστες δαπάνες των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ. Η πλέον τολμηρή πρόταση Παλαιοκρασσά είναι η φορολόγηση των τόκων από τις καταθέσεις, πρόταση που ξεσηκώνει θύελλα αντιδράσεων. Οι γελοιογράφοι με το πενάκι τους καταγράφουν γλαφυρά τον Παλαιοκρασσά να κυνηγά τους φοροφυγάδες και να επιχειρεί να μαζέψει χρήματα.
Αυτό πάντως που δεν μπορούσε να πει ευθέως ως υπουργός Οικονομικών ο Γιάννης Παιοκρασσάς, το είπε ως Ευρωπαίος Επίτροπος σε συνέντευξη του στον Ελεύθερο Τύπο στις 19 Ιουνίου 1994: Η χρεωκοπία του ελληνικού Δημοσίου επιταχύνεται και η χώρα οδηγείται σε πτώχευση «οπότε για να αποφύγουμε έστω την ύστατη στιγμή ή και να βγούμε από την πτώχευση όταν αυτή επέλθει, θα αναγκαστούμε να συρθούμε σε σκληρότερα μέτρα, όπως όχι μόνο το πάγωμα των προσλήψεων στο Δημόσιο αλλά ακόμη και απολύσεις υπαλλήλων με αλόγιστες κοινωνικές συνέπειες. Το κυριότερο και σοβαρότερο ίσως είναι πως οι οικονομικές εξελίξεις αναπόφευκτα υπονομεύουν το μέλλον της χώρας μας στην Ενωμένη Ευρώπη».
Απόπειρα δολοφονίας
Στις 14 Ιουλίου 1992 το αυτοκίνητο του Γιάννη Παλαιοκρασσά στο οποίο βρισκόταν ο ίδιος, η γυναίκα του και η 14χρονη ανιψιά του έγινε στόχος τρομοκρατικής επίθεσης με ρουκέτες από τη 17 Νοέμβρη στο κέντρο της Αθήνας. Από την επίθεση σκοτώθηκε ένας περαστικός, ο φοιτητής Θάνος Αξαρλιάν.
Ο τότε υπουργός Οικονομικών σώθηκε από τύχη με μικρά εγκαύματα στο πρόσωπο. Αργότερα τον επισκέφθηκε ο υπουργείο Οικονομικών ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ο οποίος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η ρουκέτα πέρασε από πάνω του. Ήταν ρουκέτα η οποία εξαπελύθη από τον πρώτο όροφο της απέναντι πολυκατοικίας. Πέρασε ευτυχώς πάνω από το αυτοκίνητό τους, κτύπησε ένα άδειο αυτοκίνητο ο οποίο κάηκε. Ο κ. Παλαιοκρασσάς που οδηγούσε καθήμενος στα αριστερά άνοιξε και βγήκε μέσα στις φλόγες και «τσουρουφλίστηκε» λίγο στο πρόσωπο και στο χέρι. Του έδωσαν κάτι αλοιφές και δεν έχει κανένα απολύτως πρόβλημα. Σκοτώθηκε όμως ένας νέος άνθρωπος, ένα παιδί 25 με 30 χρόνων και έχουμε και τραυματίες. Αυτός είναι ο τραγικός απολογισμός.
Η 17 Ν σε προκήρυξή της ανέφερε τότε ότι κ. Παλαιοκρασσάς έγινε στόχος γιατί εξέφραζε την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.
Ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς γλύτωσε για δεύτερη φορά από θαύμα από δολοφονική επίθεση. Η πρώτη απόπειρα είχε γίνει το 1984 στο Διδυμότειχο στο ξενοδοχείο Πλωτίνι όπου η Νέα Δημοκρατία είχε συγκέντρωση. Ολόκληρο το ξενοδοχείο είχε παγιδευτεί με 4 ωρολογιακές βόμβες, ενώ τρεις από αυτές εξερράγησαν αμέσως μετά το τέλος της συγκέντρωσης, προκαλώντας πολλές ζημιές στο χώρο.
ΑΓΕΤ
Τον Μάιο του 1994 ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς παραπέμφθηκε, μαζί με τον πρώην πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη και τον πρώην υπουργό Ανδρέα Ανδριανόπουλο, στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο της ΑΓΕΤ-ΗΡΑΚΛΗΣ. Η υπόθεση αφορούσε την ιδιωτικοποίηση της τσιμεντοβιομηχανίας ΑΓΕΤ-ΗΡΑΚΛΗΣ (από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη) και την πώλησή της στους Ιταλούς της Καλτσεστρούτσι. Την Πρωτοχρονιά του 1995, ο Ανδρέας Παπανδρέου ανακοίνωσε την αναστολή των διώξεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 16 Ιανουαρίου.
Ο Γιάννης Παλαιοκρασσάς είχε πει ότι η παραπομπή του έγινε για λόγους πολιτικής εκδίκησης (είχε προηγηθεί το «βρώμικο ’89» και η παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου και υπουργών του ΠΑΣΟΚ). Μάλιστα υπογράμμιζε σε δηλώσεις του στον Ελεύθερο Τύπο στις 19 Ιουνίου 1994 πως «εάν δεν είχαμε πουλήσει την ΑΓΕΤ, σήμερα τα ήδη προβληματικά οικονομικά του ελληνικού κράτους θα είχαν επιβαρυνθεί με 350 δις δραχμές περίπου και μέσα σε τρία χρόνια το ποσό αυτό θα έφτανε το ένα τρις».
ΔΕΗ
Το Μάρτιο του 2004 εγκατέλειψε τη Βουλή για την προεδρία της ΔΕΗ, αξίωμα από το οποίο εξαναγκάστηκε σε παραίτηση 16 μήνες μετά, εξαιτίας έντονων συγκρούσεων με άλλα μέλη της διοίκησης της επιχείρησης αλλά και κυβερνητικά στελέχη.
Από το 2007 είναι Πρόεδρος του Ιδρύματος Λίλιαν Βουδούρη και Αντιπρόεδρος της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.
Έγραψε πολλές εργασίες και βιβλία για τη ναυτιλία, τις μεταφορές, την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, τους ανθρώπινους πόρους, τη χωροταξία, την περιφερειακή ανάπτυξη, το χρηματοδοτικό σύστημα, την Ευρωπαϊκή σύγκλιση, το περιβάλλον και την αειφορία.
Τιμητικές διακρίσεις
Έχει τιμηθεί με τα παράσημα του Αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής της Γαλλίας και του Μεγαλόσταυρου Λεοπόλδου του Β΄ του Βελγίου.