Όποιος νομίζει ότι η πανδημία θα τελειώσει σε λίγες ημέρες η μέσα στο επόμενο εξάμηνο, πλανάται πλάνη οικτρά τονίζουν οι επιστήμονες δε δηλώσεις τους στο Bloomberg, σημειώνοντας ότι υπάρχει ακόμη πολύς δρόμος για να διανύσει η ανθρωπότητα, μέχρι την εξάλειψη του ιού.
Οι ειδικοί συμφωνούν, όπως αναφέρει το Bloomberg, ότι σχεδόν όλοι είτε θα μολυνθούν, είτε θα έχουν εμβολιαστεί προτού λήξει η πανδημία, ή ίσως και τα δύο. Κάποιοι λίγοι άτυχοι θα μολυνθούν από τον κορωνοϊό περισσότερες από μία φορές και η μάχη με τον SARS-CoV-2 ανάμεσα στα κύματα των μολύνσεων που οδηγούν σε νέα στελέχη και στην κούρσα για τον εμβολιασμό της πλειονότητας των κατοίκων του πλανήτη, δεν θα τελειώσει προτού ο κορωνοϊός μας αγγίξει όλους.
Καθώς απομένουν δισεκατομμύρια άνθρωποι ανά την υφήλιο να εμβολιαστούν και με μικρές τώρα πιθανότητες εξάλειψης του κορωνοϊού, μπορούμε να αναμένουμε νέα ξεσπάσματα σε σχολικές αίθουσες, εργασιακούς χώρους και μέσα μαζικής μεταφοράς τους ερχόμενους μήνες, καθώς ξανανοίγουν οι οικονομίες.
Ακόμη και με την αύξηση του ποσοστού των εμβολιασμών θα υπάρχουν πάντα άνθρωποι ευάλωτοι στον κορωνοϊό, από τα νεογέννητα και εκείνους που αδυνατούν ή δεν θέλουν να εμβολιαστούν και διατρέχουν 11 φορές υψηλότερο κίνδυνο να πεθάνουν, σύμφωνα με τα Αμερικανικά CDC, μέχρι εκείνους που κάνουν το εμβόλιο αλλά μολαταύτα μολύνονται, καθώς πέφτουν με την πάροδο του χρόνου οι άμυνες τους.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι δύσκολοι κι ένας βασικός κίνδυνος είναι η πιθανή εμφάνιση μιας παραλλαγής του κορωνοϊού ανθεκτικής στα εμβόλια.
Οι πέντε μεγάλες πανδημίες γρίπης των τελευταίων 130 χρόνων μάς δίνουν μια ιδέα τού πώς θα εξελιχθεί κι αυτή του κορωνοϊού, σύμφωνα με την επιδημιολόγο και καθηγήτρια Επιστημών Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Ροσκίλντε της Δανίας, Λόνε Σίμονσεν.
Η μεγαλύτερη σε διάρκεια πανδημία γρίπης διήρκεσε πέντε χρόνια, οι περισσότερες, ωστόσο, συνοδεύτηκαν από δύο έως τέσσερα κύματα σε διάστημα δύο έως τριών ετών κατά μέσο όρο.
Η πανδημία του κορωνοϊού ήδη δείχνει ότι είναι μεταξύ των σοβαρότερων, καθώς ολοκληρώνεται η δεύτερη χρονιά της εν μέσω ενός τρίτου κύματος και τέλος δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα.
Δεν αποκλείεται ο κορωνοϊός να μην ακολουθήσει την πορεία των προηγούμενων πανδημιών, αφού σε τελική ανάλυση είναι ένα διαφορετικό, νέο και πιθανώς πιο λοιμογόνο παθογόνο. Αλλά με έναν τραγικό απολογισμό θυμάτων, που ξεπερνά μέχρι στιγμής τα 4,6 εκατ. ανθρώπους ανά την υφήλιο, είναι ήδη δύο και πάνω φορές φονικότερος απ’ οποιαδήποτε επιδημία ύστερα από εκείνη της ισπανικής γρίπης του 1918.
Χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Ρωσία και το Ισραήλ, που αντιμετώπισαν βίαια πρώτα κύματα και προχώρησαν σε πολύ υψηλά ποσοστά εμβολιασμού των κατοίκων τους, φλερτάρουν με αριθμούς-ρεκόρ κρουσμάτων. Η ανοσοποίηση βοηθά στον μετριασμό των σοβαρών περιστατικών και των θανάτων, αλλά η αύξηση των κρουσμάτων σημαίνει ότι ο κορωνοϊός πλήττει πλέον τους νέους και όσους δεν έχουν ακόμη εμβολιαστεί.
Χώρες με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού, μεταξύ των οποίων η Αυστραλία, το Ιράν, η Μαλαισία και το Μεξικό, βρίσκονται αντιμέτωπες με τα μεγαλύτερα μέχρι στιγμής ξεσπάσματα λόγω της λοιμογόνου παραλλαγής Δέλτα και με τον κορωνοϊό να εξαπλώνεται ακόμη ανεξέλεγκτος σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη, μια νέα επικίνδυνη παραλλαγή δεν αποκλείεται να αναδυθεί, συμφωνούν οι ειδικοί.
Η πανδημία φαίνεται ότι δεν θα τελειώσει μέσα στο επόμενο εξάμηνο, αφού οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο εφιάλτης του κορωνοϊού θα τεθεί υπό έλεγχο όταν οι περισσότεροι άνθρωποι -ίσως το 90% με 95% του παγκόσμιου πληθυσμού- θα έχει αποκτήσει ανοσία είτε μέσω εμβολιασμού είτε με φυσικό τρόπο από προηγούμενη μόλυνση.
Ωστόσο, το «κλειδί» παραμένει ο εμβολιασμός, υπογραμμίζουν. Μέχρι στιγμής έχουν χορηγηθεί πάνω από 5,66 δισ. δόσεις εμβολίων για τον κορωνοϊό ανά την υφήλιο, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, αλλά η επιτυχία της εμβολιαστικής εκστρατείας, π.χ. στην ΕΕ, τη Βόρεια Αμερική και την Κίνα, καλύπτει την αποτυχία σε άλλες περιοχές, όπως στην Αφρική, όπου οι περισσότερες χώρες έχουν εμβολιάσει πλήρως λιγότερο από το 5% των πληθυσμών τους, και την Ινδία, όπου ο εμβολιασμός κινείται περίπου στο 26%.
Σύμφωνα με την Έρικα Τσάρτερς, επίκουρη καθηγήτρια της Ιστορίας της Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και συντονίστρια ενός πρότζεκτ για το πώς τελειώνουν οι επιδημίες, η πανδημία του κορωνοϊού θα τελειώσει σε διαφορετικά χρονικά σημεία σε διάφορα μέρη και οι κυβερνήσεις θα αποφασίσουν με τι ποσοστό της νόσου στους πληθυσμούς θα μπορούν να συμβιβαστούν.
Οι προσεγγίσεις ποικίλλουν, και ενώ κάποιες χώρες αποβλέπουν ακόμη σε μηδενικά κρούσματα, η πλήρης εκρίζωση του κορωνοϊού φαντάζει απίθανη. Κράτη όπως η Δανία και η Σιγκαπούρη, που κατάφεραν να συγκρατήσουν σχετικά χαμηλά τον αριθμό των κρουσμάτων, ήδη κινούνται προς μια νέα, μετα-πανδημική πραγματικότητα, με ελάχιστα περιοριστικά μέτρα. Άλλες, όπως οι ΗΠΑ και η Βρετανία, ξανανοίγουν τις οικονομίες τους, μολονότι τα κρούσματα κινούνται κοντά σε επίπεδα-ρεκόρ, ενώ Κίνα, Χονγκ Κονγκ και Νέα Ζηλανδία υιοθετούν πολιτική μηδενικής ανοχής σε εγχώρια κρούσματα και ως εκ τούτου θα είναι από τις τελευταίες χώρες που θα αποχαιρετήσουν τα περιοριστικά μέτρα.
«Η διαδικασία που θα οδηγήσει στη λήξη δεν θα είναι ενιαία. Η πανδημία είναι βιολογικό, αλλά και πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο, και βλέπουμε διάφορες προσεγγίσεις», λέει η Τσάρτερς.
Πιθανώς, θα αφήσει βαριά κληρονομιά για τα επόμενα χρόνια, αλλά μέχρι τότε, συμφωνούν οι ειδικοί, θα πρέπει να ετοιμαζόμαστε για μια παράταση της πανδημίας για πολλούς ακόμη μήνες.