Σε μια ιστορική κίνηση προχώρησε το Σάββατο ο Τζό Μπάιντεν και έγινε ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος των ΗΠΑ που αναγνώρισε επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων.
Στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου αναφέρεται:
«Κάθε χρόνο αυτή τη μέρα, θυμόμαστε τις ζωές όλων όσων πέθαναν στη Γενοκτονία των Αρμενίων κατά την Οθωμανική περίοδο και υποσχόμαστε να αποτρέψουμε μια τέτοια θηριωδία. Ξεκίνησε στις 24 Απριλίου 1915 με τις συλλήψεις Αρμένιων διανοούμενων και ηγετών στην Κωνσταντινούπολη από τις οθωμανικές αρχές, 1,5 εκατομμύριο Αρμένιοι εξορίστηκαν, εκτελέστηκαν ή βάδισαν προς τον θάνατό τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τιμούμε τα θύματα του Meds Yeghern έτσι ώστε τα φρικτά γεγονότα να μη χαθούν ποτέ στην ιστορία. Και θυμόμαστε έτσι ώστε να παραμείνουμε ξάγρυπνοι ενάντια στη διαβρωτική δύναμη του μίσους σε κάθε μορφή του».
Την προηγουμένη είχε λήξει και η προσμονή της Άγκυρας για επικοινωνία με τον νέο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο Τζό Μπάιντεν επικοινώνησε τηλεφωνικά την Παρασκευή με τον Ταγίπ Ερντογάν, όμως δεν ήταν το τηλεφώνημα που θα ήθελε ο Τούρκος πρόεδρος καθώς ο Αμερικανός ομόλογός του τον ενημέρωσε ότι θα ανακοινώσει την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων το 1915. Ο πρόεδρος της Τουρκίας απάντησε ότι πρόκειται για πολιτική απόφαση μη δεσμευτική και χωρίς νομικά αποτελέσματα. Όμως πρόσθεσε ότι θα αποτελέσει πλήγμα στις σχέσεις των δύο χωρών.
Η αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις ΗΠΑ δείχνει τη φθίνουσα επιρροή της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού μέσου The Media Line.
Η κίνηση του Αμερικανού προέδρου, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, έχει προκαλέσει σεισμό στην Τουρκία. Τόσο ο υπουργός Εξωτερικών όσο και η αντιπολίτευση τάχθηκαν εναντίον της πρωτοβουλίας του Μπάιντεν, υποστηρίζοντας πως έτσι θα επιδεινωθούν οι διμερείς σχέσεις τους.
“Η αναγνώριση της γενοκτονίας θα αποτελέσει μεγάλο πλήγμα για την τουρκική κυβέρνηση”, δήλωσε ο Berk Esen, επίκουρος καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Sabancı στην Κωνσταντινούπολη. Ο Esen επισημαίνει ακόμη ότι η αναγνώριση της γενοκτονίας θα έδειχνε πόσο έχουν βυθιστεί οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προηγούμενοι πρόεδροι των ΗΠΑ είχαν αποφύγει τη χρήση του όρου έτσι ώστε να μην αναστατώσουν έναν σημαντικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
“Νομίζω ότι η επιδείνωση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας είναι η ουσία όσων συζητάμε”, δήλωσε ο Alan Makovsky, ανώτερος συνεργάτης για την εθνική ασφάλεια και τη διεθνή πολιτική στο Κέντρο Αμερικανικής Προόδου στην Ουάσινγκτον, ο οποίος στο παρελθόν εργάστηκε σε τουρκικά ζητήματα στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Όπως σημείωσε ο Makovsky, η αναγνώριση των θανάτων των Αρμενίων ως γενοκτονία θα ήταν ένα μήνυμα για την Τουρκία ότι δεν έχει τη δύναμη να επηρεάσει τα πράγματα στη Μέση Ανατολή που πίστευε ότι είχε.
“Σίγουρα είναι μια προβληματική σχέση. Αφενός οι Αμερικανοί αναγνωρίζουν τον σημαντικό ρόλο της Τουρκίας, αλλά η κυβέρνηση του Ερντογάν έχει χάσει την ισχύ να επηρεάσει τις πολιτικές αποφάσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ”, σημείωσε.