Παγκόσμια κατακραυγή έχει προκαλέσει η απόφαση του Erdogan να μετατρέψει σε τζαμί την Αγιά Σοφιά, μετά το «πράσινο φως» που πήρε από το ανώτατο δικαστήριο της Τουρκίας το οποίο ακύρωσε την απόφαση του 1934, με την οποία η τότε κυβέρνηση Ataturk είχε μετατρέψει τον ναό σύμβολο της χριστιανοσύνης σε μουσείο.
Από τις ΗΠΑ μέχρι τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αυστρία αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπήρξαν αντιδράσεις στις οποίες γίνεται λόγος για θλιβερή απόφαση που αποτελεί πρόκληση στους απανταχού χριστιανούς και θα ενισχύσει τις θρησκευτικές αντιπαραθέσεις.
Ο Τούρκος πρόεδρος από την πλευρά του σε διάγγελμά του το βράδυ της Παρασκευής ανακοίνωσε ότι η Αγιά Σοφιά θα ανοίξει για προσευχή την Παρασκευή 24 Ιουλίου, προσθέτοντας ότι αν και κατανοεί τις αντιδράσεις, «το ζήτημα αφορά την κυριαρχία της Τουρκίας. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε σαν παραβίαση της ανεξαρτησίας μας οποιαδήποτε στάση ξεπερνά την έκφραση γνώμης».
«Απογοητευμένο» δήλωσε το State Department με την απόφαση Erdogan για την Αγία Σοφία, σε μία «χλιαρή» αντίδραση, προτρέποντας τις Τουρκικές αρχές να εγγυηθούν ίση πρόσβαση σε όλους τους επισκέπτες της βασιλικής, που μέχρι χθες αποτελούσε μουσείο. Πιο σκληρή η ηγεσία της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Αμερικανικής γερουσίας. Όπως επισημαίνουν στη κοινή τους ανακοίνωση οι γερουσιαστές η ενέργεια του Τούρκου προέδρου Erdogan συνιστά μια μεγάλη προσβολή για τους Χριστιανούς σε όλο τον κόσμο.
Τη λύπη του για τη μετατροπή της Αγιάς Σοφιάς σε τζαμί από μουσείο εξέφρασε ο υποψήφιος για την Αμερικανική προεδρία, Δημοκρατικός Joe Biden, ζητώντας μάλιστα από τον Τούρκο πρόεδρο να αναιρέσει την απόφασή του.
Η Γαλλική κυβέρνηση, με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών τονίζει ότι «θλίβεται για την απόφαση του Τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να τροποποιηθεί το καθεστώς της Αγίας Σοφίας και το διάταγμα του προέδρου Erdogan με το οποίο υπήχθη στη δικαιοδοσία της διεύθυνσης θρησκευτικών υποθέσεων».
Την λύπη του για την επικείμενη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί εξέφρασε ο εντεταλμένος της Ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Γερμανίας για θρησκευτικά ζητήματα Markus Grubel (CDU), επισημαίνοντας την ιστορική σημασία του μνημείου. Κριτική για την απόφαση της Άγκυρας άσκησε επίσης η Καθολική Εκκλησία της Γερμανίας, αλλά και στελέχη κομμάτων. Ανησυχία για τις εξελίξεις όσον αφορά την Αγία Σοφία εξέφρασε από την πλευρά της η Γερμανική Καθολική Διάσκεψη των Επισκόπων
Η Άγκυρα με την απόφαση αυτή αποξενώνεται από την Ευρώπη σχολίασε ο Αυστριακός υπουργός Εξωτερικών Alexander Salenberg.
«Λυπηρή» χαρακτήρισε την απόφαση για την Αγιά Σοφιά, με ανακοίνωσή του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Josep Borrell.
Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία από την πλευρά της εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η δική της ανησυχία, όπως και άλλων ορθόδοξων εκκλησιών, για την προοπτική να μετατραπεί ο Ναός της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη από μουσείο σε τζαμί, δεν εισακούσθηκε από τις τουρκικές αρχές.