Οι εύπορες χώρες αναμένεται να επιβαρυνθούν με επιπλέον δημόσιο χρέος τουλάχιστον 17 τρις δολαρίων, καθώς προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της πανδημίας, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αφού η απότομη πτώση των φορολογικών εσόδων αναμένεται να ξεπεράσει κατά πολύ τα μέτρα ενίσχυσης της αγοράς, αλλά και εκείνα που εφαρμόζονται για να καταπολεμηθεί η πανδημία, μεταδίδουν οι Financial Times.
Στις πλούσιες χώρες του ΟΟΣΑ, οι μέσες κυβερνητικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις αναμένεται να αυξηθούν από το 109% του ΑΕΠ σε περισσότερο από 137% φέτος, αφήνοντας πολλά κράτη με επιπλέον χρέος ανάλογο με αυτό που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η Ιταλία.
Το επιπλέον χρέος μιας τέτοιας κλίμακας θα αναλογούσε κατ’ ελάχιστον σε 13.000 δολάρια ανά άτομο, στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ. Τα επίπεδα χρέους θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμα περισσότερο, αν η οικονομική ανάκαμψη της πανδημίας είναι βραδύτερη από αυτήν που ελπίζουν οι οικονομολόγοι. Η όλη κατάσταση έχει εγείρει ερωτήματα για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των υψηλών επιπέδων δημόσιου και ιδιωτικού χρέους.
Ο ΟΟΣΑ αναφέρει πως το δημόσιο χρέος στα κράτη-μέλη του αυξήθηκε κατά 28 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009 και ανήλθε συνολικά σε 17 τρις δολάρια. «Για το 2020, η οικονομική επίπτωση της πανδημίας Covid-19 αναμένεται να είναι χειρότερη από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση», υπογραμμίζει.
Αν και πολλές κυβερνήσεις εφαρμόζουν επιπλέον δημοσιονομικά μέτρα για την τρέχουσα χρονιά, που κυμαίνονται από το 1% του ΑΕΠ στη Γαλλία και την Ισπανία μέχρι το 6% στις ΗΠΑ, πιθανότατα τα μέτρα αυτά θα υποσκελιστούν από την άνοδο του δημόσιου χρέους, διότι τα φορολογικά έσοδα τείνουν να μειώνονται ακόμα ταχύτερα από την οικονομική δραστηριότητα σε περιόδους βαθιάς ύφεσης, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.
Μια δεκαετία πριν, η τότε σύγχρονη οικονομική θεωρία υποστήριζε ότι από τη στιγμή που ξεπερνά το 90% του ΑΕΠ, το δημόσιο χρέος καθίσταται μη βιώσιμο. Αν και οι περισσότεροι οικονομολόγοι έχουν πάψει να πιστεύουν ότι υπάρχει ένα τόσο διακριτό όριο, πολλοί εξ αυτών διατηρούν την πεποίθηση ότι η υπερβολική αύξηση του χρέους απειλεί να υπονομεύσει τις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα, καθυστερώντας την ανάπτυξη, παρατηρούν οι Financial Times.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ προειδοποίησε πως τα αυξανόμενα επίπεδα χρέους θα είναι πρόβλημα στο μέλλον, ωστόσο υπογράμμισε πως οι χώρες δεν πρέπει να ανησυχούν για τη δημοσιονομική τους θέση τώρα, που βρισκόμαστε εν μέσω της κρίσης.
Οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν το χρέος αυξάνοντας τους φόρους ή μειώνοντας τα δημόσια έξοδα, όμως ελάχιστοι είναι εκείνοι που επιθυμούν μια τέτοια στρατηγική σχεδόν μια δεκαετία μετά τις περικοπές των δημοσίων δαπανών. Και οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι αρνητικές επιπτώσεις που θα είχε για την ανάπτυξη αυτή η επιλογή, είναι σημαντικότερες από τα πιθανά οφέλη.
Με τις ανεπτυγμένες οικονομίες να μην έχουν καμία απλή λύση για τα υψηλότατα επίπεδα δημόσιου και ιδιωτικού χρέους που αντιμετωπίζουν, καθηγητές τονίζουν στην εφημερίδα ότι η καλύτερη στρατηγική είναι η «διακριτική» τέχνη της αναδιάρθρωσης χρέους. Αν γίνει σωστά, θα φανεί συμφέρουσα και για τους δανειστές, οι οποίοι θα χάσουν μεν μέρος των εσόδων τους, όχι όμως τόσο μεγάλο όσο αν συνεχίσουν να ελπίζουν ότι το σύνολο του χρέους θα αποπληρωθεί εντέλει, εκτιμούν οι ειδικοί.