Βαρόμετρο για τον προϋπολογισμό η πανδημία. Όλο και πιο αβέβαια γίνονται καθημερινά τα δεδομένα που αφορούν στην οικονομία, καθώς το υγειονομικό τοπίο χειροτερεύει, την στιγμή που η κυβέρνηση πρέπει -βάσει Συνταγματικής υποχρέωσης- να καταθέσει έως τις 5 Οκτωβρίου στη Βουλή το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2021.
Οι επόμενες ημέρες θα είναι καθοριστικές σε πολλά πεδία, αλλά το ανησυχητικό είναι ότι ακόμη και κυβερνητικοί αξιωματούχοι, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Θόδωρος Σκυλακάκης, δεν αποκλείουν ένα νέο lockdown, ειδικά στην Αττική, αν και τονίζουν βέβαια ότι θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αποφευχθεί.
Μία τέτοια δυσάρεστη προοπτική αλλάζει την πρόβλεψη για το ΑΕΠ (από ύφεση 8% σε ύφεση κοντά στο 10% φέτος αν διαρκέσει για παράδειγμα 20 μέρες), αλλά και αυξάνει σημαντικά το πρωτογενές έλλειμμα (από το 6% του ΑΕΠ που υπολογίζεται αυτή τη στιγμή για το 2020). Τούτο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του υπουργείου Οικονομικών, συνεπάγεται άνοδο του χρέους πάνω από το όριο του 200% του ΑΕΠ. Ενδεχόμενο το οποίο θεωρείται ως η πιο δυσμενής εξέλιξη αφού, ναι μεν υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα για νέα μέτρα στήριξης, αλλά η επιδείνωση του χρέους έχει σημασία και για τον τρόπο που αντιλαμβάνονται οι αγορές τη χώρα και -κατά συνέπεια- για το κόστος δανεισμού…
Το αντιστάθμισμα για το 2021 -σε όλα τα σενάρια, με ή χωρίς lockdown- είναι τα κονδύλια του Σχεδίου Ανάκαμψης. Όπως ανέφεραν στελέχη του ΥΠΟΙΚ, η Κομισιόν στις τελευταίες προβλέψεις της για την Ελληνική οικονομία, (προβλέπει ύφεση 9% φέτος χωρίς νέο lockdown και ανάκαμψη 6% το 2021), δεν τα έλαβε υπόψη.
Άρα, τα εν λόγω κονδύλια μπορούν δυνητικά να αποτελέσουν μία ένεση και για τη ρευστότητα αλλά και μία κινητήριο δύναμη για ταχύτερη ανάκαμψη και για περιορισμό των δημοσιονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Ωστόσο, υπάρχει ένα σημείο πολύ ευαίσθητο: τα κονδύλια έρχονται αφού η κυβέρνηση κάνει τη δαπάνη και εκπληρώσει μία σειρά από όρους εγκαίρως, διαφορετικά προκαλείται μοιραία δημοσιονομική «τρύπα»…
Προς το παρόν η προσοχή του οικονομικού επιτελείου στρέφεται στο πώς θα στηριχθεί η αγορά από τα περιοριστικά μέτρα, για να αποφευχθούν λουκέτα, έκρηξη ανεργίας και κατά συνέπεια πολύ μεγαλύτερες ζημιές στην οικονομία. Βασικό εργαλείο είναι προσώρας η Επιστρεπτέα Προκαταβολή και το αίτημα που εξετάζεται να γίνει προς τις Βρυξέλλες για αλλαγή των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων ούτως ώστε να μπορεί να αυξηθεί το δικαίωμα επιδοτήσεων. Στην περίπτωση της Επιστρεπτέας, ένα μέρος της σχεδιάζεται να είναι μη επιστρεπτέο, δηλαδή να είναι επιδότηση και όχι δάνειο. Αυτό θα εφαρμοστεί σε περιοχές που ειδικά από τον Αύγουστο και μετά έτυχαν περιοριστικών μέτρων αλλά και σε κλάδους που υπέστησαν πολύ μεγάλες απώλειες. Ωστόσο, πλέον η πιθανότητα ενός νέου lockdown διευρύνει τη χρήση του εν λόγω εργαλείου, ενδεχομένως με καθολική αλλαγή των όρων επιστροφής του ποσού. Σημειώνεται ότι -προς το παρόν- ισχύει η μερική επιστροφή κατά 70% σε εταιρείες με πτώση τζίρου άνω του 70% και κατά 60% σε όσες έχουν πάνω από 20 εργαζόμενους και δεν τους απολύσουν για έναν χρόνο.
Το Προσχέδιο Προϋπολογισμού θα πρέπει να αποσταλεί με άλλη μορφή στις Βρυξέλλες έως τα μέσα Οκτωβρίου στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και θα εξεταστεί και στο πλαίσιο της νέας, 8ης, αξιολόγησης που ξεκινά τον Οκτώβριο.